Van Dam gaat in op GLB in kamerbrief

In de Kamerbrief ‘Modernisering en vereenvoudiging van het Gemeenschappelijk Landbouwbeleid’ (GLB), gaat staatssecretaris Martijn van Dam uitgebreid in op het beleidsproces van het nieuwe GLB en de Nederlandse inzet die het huidige kabinet voor ogen staat.

Verlaging budget

Het Europese budget voor landbouw, nu 38% van het totale budget, zal lager worden. De oorzaak hiervan is de Brexit. Het huidige Nederlandse kabinet zet in dat kader in op een beleid dat aansluit op de vragen en wensen van de maatschappij, financieel houdbaar is en meer aan de lidstaten overlaat en minder uitvoeringslasten met zich meebrengt.

Maatschappelijke diensten in plaats van directe betalingen

Van Dam komt met het idee om alle betalingen te koppelen aan maatschappelijke tegenprestaties. “Naar mijn overtuiging moeten de directe betalingen worden omgevormd tot gerichte ondersteuning voor maatschappelijke diensten”, schrijft hij. “Binnen een kleiner wordend GLB-budget moeten de beperktere middelen in zijn geheel gerichter worden ingezet voor maatschappelijke doelen. Het doel zou niet langer moeten zijn om langs publieke weg rechtstreeks te voorzien in inkomen voor landbouwers, maar om landbouwers financieel te ondersteunen om aan verwachtingen en wensen van de maatschappij te kunnen voldoen die door de markt onvoldoende worden gehonoreerd. Te denken valt aan investeringen ten behoeve van het tegengaan van klimaatverandering of aanpassing van de bedrijfsvoering om natuur op en om het bedrijf beter te beschermen of zelfs volledig te integreren in de bedrijfsvoering. Daarmee wordt de maatschappelijke legitimiteit van het GLB, die nu onder druk staat, opnieuw geborgd.” Directe betalingen, gebaseerd op areaal, drijven de grondprijzen op en gaan nu vooral naar grote bedrijven die het niet nodig hebben, vult hij aan.

Marktorientatie, risicomanagement, voedsel en vereenvoudiging

In de kamerbrief komen ook andere onderwerpen aan bod die voor het nieuwe GLB van belang zijn. Zo pleit Van Dam voor meer ruimte voor producenten om zich binnen die markt te organiseren. Daarnaast geeft hij aan dat het bestaande instrumentarium niet meer voldoet als het om risicomanagement gaat. De verantwoordelijkheid voor de verkleining van risico’s ligt bij de boeren zelf vindt Van Dam. De overheid zou het opzetten én het gebruik van (private) verzekeringen en fondsen kunnen ondersteunen.

Ook schrijft hij over een vereenvoudiging voor een andere architectuur van het GLB, met een andere verantwoordelijkheidsverdeling. Europa stelt kaders en doelen, lidstaten krijgen meer ruimte om eigen beleid uit te werken toegepast op de eigen (klimatologische) omstandigheden. “De bredere politieke ontwikkeling van de Unie en het verloop en de uitkomst van de onderhandelingen over het meerjarig financieel kader (MFK) en Brexit zullen in belangrijke mate bepalen in hoeverre er sprake zal zijn van een fundamentele herziening van het GLB”, stelt Van Dam. “Nederland zal daarbij zijn financiële belangen veilig moeten stellen, maar heeft eveneens belang bij een werkelijke modernisering, als noodzakelijke voorwaarde voor een krachtige, duurzame en maatschappelijk gerespecteerde Nederlandse landbouw en voedselproductie.”

Door: Sjoerd Tamsma, Kubus Buitenpost
Bron: ToekomstGLB

Eerdere berichten

Artikelen gerelateerd aan…